Deelsessies
Hieronder vind je de deelsessies van de Nacht van de Lobbyist 2026.
Activisme anders bekeken: wanneer en hoe werkt protest?
Wat maakt een demonstratie overtuigend en effectief? In deze interactieve deelsessie brengen we wetenschap en praktijk samen rond de kracht van protest en de rol van sociale bewegingen in beleidsbeïnvloeding. Ruud Wouters (Universiteit Tilburg) deelt inzichten uit onderzoek naar sociale bewegingen en de impact van demonstraties: hoe lezen politici protest, welke signalen tellen, en wanneer maakt protest écht het verschil? Ilze Smit (FNV) vult die inzichten aan vanuit haar ervaring met activisme, campagnes en mobilisatie in de praktijk. Samen geven ze meer inzicht in hoe en waarom protest soms “werkt”, vanuit het perspectief van zowel activisten als beleidsmakers.
AI in public affairs: van hype naar handelingsperspectief
AI is allang geen verre belofte meer. Het zit in je inbox, je zoekopdrachten en je dagelijkse werkritme — soms zichtbaar, vaak ongemerkt. Maar wat betekent dat concreet voor public affairs? Wat wordt er makkelijker, sneller of scherper? En waar begint het juist te schuren? In deze deelsessie duiken we in de impact van AI op het PA-werkveld. Aron Woonink (Senior consultant bij Fyris) verkent op interactieve wijze samen met Aimane Ben M Hand (AI-trendwatcher, expert en consultant) wat er nú al kan, wat eraan komt, en waar organisaties en adviseurs in de praktijk tegenaan lopen. Geen futuristisch verhaal om van te dromen, maar een sessie die de vertaalslag maakt naar keuzes, werkprocessen en kwaliteit. We gaan onder meer in op kansen, uitdagingen, praktijkvoorbeelden, vaardigheden & werkwijzen. Wat vraagt AI van het vakmanschap van PA-professionals?
Deelsessie: Retourtje Brussel via Den Haag
Europa is overal in het nieuws. “De Europese Unie’ moet sterker worden, actie ondernemen, iets doen! Maar hoe werkt dat eigenlijk, impact maken via de Europese politiek? In deze deelsessie kijken we naar het Nederlandse Europabeleid. Uit onderzoek blijkt: Nederlandse onderhandelaars in Brussel zijn ervaren, goed voorbereid en werken actief aan coalitievorming. Maar hun instructie wordt in Den Haag geschreven. Dat vergt dat ministeries, Kamerleden en onderhandelaars worden gevoed met expertise en inzicht vanuit de praktijk. Hoe organiseer je jouw inzicht in de Haagse Europese zaken? Wat brengen bedrijven, medeoverheden, uitvoeringsorganisaties waar in op prangende EU-thema’s? Kortom: hoe organiseer je je Retourtje Brussel?
Een sterk buitenlandbeleid – van ambitie naar invloed
In een wereld waarin geopolitieke spanningen toenemen, internationale instituties onder druk staan en economische, digitale en veiligheidsbelangen steeds meer vervlochten raken, is een sterk buitenlandbeleid geen luxe maar een noodzaak. Maar wat betekent dat eigenlijk? Wanneer is buitenlandbeleid werkelijk effectief, geloofwaardig en toekomstbestendig? In deze deelsessie verkennen we wat een sterk buitenlandbeleid inhoudt en welke randvoorwaarden, eisen en keuzes daarbij horen. Is het vooral een kwestie van waarden of van belangen? Van multilaterale samenwerking of strategische autonomie? En welke rol spelen diplomatie, handel, ontwikkelingssamenwerking, defensie en mensenrechten in samenhang? Samen met onder meer internationaal vredesonderhandelaar Fleur Ravensbergen gaan we in gesprek over de praktijk achter het beleid. Wat vraagt het internationale speelveld van Nederland en Europa? En waar wringt het tussen politieke ambities, uitvoerbaarheid en realpolitik?
Filosofisch nachtgesprek: de staat van onze liberale democratie
Leiders als Trump, Orbán en Poetin kwamen via de stembus aan de macht, maar overschrijden voortdurend de grenzen van de rechtsstaat. Hoe glijdt een land af van democratie naar autocratie — en wat kunnen wij daarvan leren? Hoe maken we onze eigen liberale democratie weerbaar tegen ondermijning van binnen en van buiten, bijvoorbeeld door politieke en maatschappelijke krachten die andere spelregels lijken te volgen? Sarah de Lange (Universiteit Leiden) en Marcel Hanegraaff (Universiteit van Amsterdam en Statenlid CDA Limburg) maken in deze sessie een balans op van de staat van onze liberale democratie.
Het ongemakkelijke verhaal in de lobby
In de lobby vertellen we graag het verhaal dat werkt. Over successen, vooruitgang en perspectief. Maar wat doen we met het verhaal dat schuurt? Het verhaal over waar beleid tekortschiet, waar systemen mensen uitputten en waar problemen zich al generaties opstapelen. Het verhaal dat ongemakkelijk is en juist daarom zo essentieel. In deze deelsessie verkennen we het ongemakkelijke verhaal in de lobby. Niet als klaagzang, maar als noodzakelijke tegenstem. Want hoe eerlijk zijn onze lobbyverhalen eigenlijk? Wat laten we weg om gehoord te worden? En wat is de impact daarvan op beleid, op professionals en op de mensen om wie het uiteindelijk gaat? De sessie wordt geleid door Marielle van Oort en Lex Staal, maar ontstaat vooral met elkaar. Verwacht geen klassiek panel of zenden vanaf een podium. Dit is een interactieve sessie. Interactief betekent hier ook: letterlijk in beweging komen. Je stapt voor jouw mening over de streep, reageert op stellingen en gaat het gesprek aan met andere deelnemers. Verschillen in perspectief worden zichtbaar en bespreekbaar. En daarvoor gebruiken we concrete voorbeelden. Deze sessie is voor iedereen die voelt dat geloofwaardige lobby meer vraagt dan alleen hoopvolle toekomstbeelden. Kom het ongemak onderzoeken.
Is er nog ruimte voor maatschappelijk tegengeluid in Nederland?
Den Haag zegt steeds minder vaak “kom aan tafel” en luistert soms helemaal niet meer naar geluiden uit de samenleving. Ook al worden op papier mooie woorden gedeeld over het streven om met de samenleving verder te komen. Deze sessie is een reality check én een strategielab voor iedereen die het maatschappelijk middenveld in Nederland wil blijven laten tellen. Sander Laban (VluchtelingenWerk Nederland) deelt praktijkervaringen over lobbyen in gepolariseerd klimaat. Caelesta Braun (Universiteit Leiden en Raad voor het Openbaar Bestuur) vertaalt die lessen naar bredere patronen en wetenschappelijke inzichten over het huidige functioneren van onze maatschappelijke democratie. We eindigen met een gezamenlijke verkenning: welke mix van samenwerking en tegenspraak werkt nog als de deur vaker dicht blijft - en hoe organiseer je dat slim? Sprekers Sander Laban (Vluchtelingenwerk Nederland) Caelesta Braun (Universiteit Leiden en Raad voor het Openbaar Bestuur)
Nederland innovatieland: hoe ziet de toekomst eruit?
Wat betekent het om een innovatieland te zijn en welke keuzes houden Nederland aantrekkelijk voor talent, onderzoek & ontwikkeling en investeringen? In deze sessie gaan we samen met Koen Venekamp (Johnson & Johnson) en Eva Kloosterman (Universiteiten van Nederland) in op enkele domeinen waarin Nederland internationaal excelleert, en op het vaak minder zichtbare fundament daaronder: het samenspel tussen bedrijfsleven, overheid en kennis- en onderwijsinstellingen. Hoe kunnen we deze samenwerking in de toekomst duurzaam versterken en wendbaarder maken? En heeft een strategie op lange termijn eigenlijk wel zin, nu we steeds vaker en sneller geconfronteerd worden met allerlei onvoorspelbare geopolitieke schokken?
Van stembus tot straat: hoe krijgen burgers doorlopend invloed op gemeentebeleid
Burgers laten zich steeds nadrukkelijker horen in hun gemeente. Ambtenaren zoeken tegelijkertijd naar manieren om die energie op te halen en vast te houden. De gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart lijken daarbij een logisch startpunt: een moment waarop plannen, prioriteiten en nieuwe thema’s extra openliggen. Maar echte invloed stopt niet bij de stembus. Hoe organiseert een burgerlobbyist doorlopende invloed: vóór, tijdens én na de verkiezingsperiode? En hoe kan een gemeenteburgerkracht beter vertalen naar uitvoerbare beleidskeuzes, zodat ideeën niet blijven hangen tussen wijkgesprek en raadsagenda? In deze deelsessie geeft Nanja van Rijsse van Stichting Lobby Lokaal inzicht in het (vaak onderbenutte) potentieel van burgerlobby. Daarna werken we samen aan de voorwaarden en werkwijzen die nodig zijn om inwoners structureel meer invloed te geven op gemeentebeleid - van stembus tot straat.
Woorden, Politiek & Tijd
Woorden zijn nooit neutraal. Ze ademen de tijd waarin ze worden uitgesproken en veranderen mee. Wat gisteren overtuigde, kan vandaag hol klinken. Wat ooit scherp was, is nu misschien versleten. Taal beweegt, schuift, herijkt. En daarmee verschuift ook politieke zeggingskracht. In deze energieke deelsessie neemt Jan Sonneveld je mee langs de invloed van woorden door de tijd heen. Waarin schuilt de kracht (en macht) van politieke taal? En hoe verandert die kracht in de tijd? Welke termen droegen vroeger gezag, hoop of conflict – en waarom? En wat gebeurt er als dezelfde woorden vandaag opnieuw worden gebruikt? Samen verkennen we de taal van nú: de woorden die passen bij een nieuwe politieke werkelijkheid en een jonge generatie in de Tweede Kamer. Welke taal raakt, verbindt of polariseert? Welke woorden openen deuren – en welke sluiten ze juist? Je gaat naar buiten met frisse perspectieven én een scherper oor voor de politieke onderstroom in taal.